Kapag nagsasalita at kumikilos tayo, nakikita ng iba kung tunay ba tayong tapat sa kanila. Sa araling ito, susuriin mo kung ano ang ibig sabihin ng kadalisayan sa salita at gawa, at paano ito konektado sa dignidad ng bawat kapuwa. Mula sa simpleng kuwento at laro, pagmumuni-muni, at pagtalakay, makikita mo kung paanong ang malinis na isip at puso ay nagbubunga ng matapat na pananalita at kilos. Unti-unti mong huhubugin ang ugaling katapatan sa araw-araw na pakikipagkapuwa.
🎯 Learning Goals
- Ipaliwanag sa sariling salita ang kahulugan ng kadalisayan sa salita at gawa sa pakikipagkapuwa, gamit ang hindi bababa sa dalawang konkretong halimbawa.
- Tukuyin sa hindi bababa sa tatlong sitwasyon kung alin ang nagpapakita o lumalabag sa katapatan at paggalang sa dignidad ng kapuwa.
- Makapagsulat ng maikling personal na pagninilay (5–7 pangungusap) tungkol sa isang karanasan kung saan pinili mong maging tapat o nalabag ang katotohanan.
🧩 Key Ideas & Terms
- Kadalisayan sa salita at gawa – kalinisan ng isip, damdamin, pananalita, at kilos; walang panlilinlang.
- Katapatan – pagiging totoo sa sinasabi at ginagawa, kahit may kahirapan o kapalit.
- Dignidad – likas na halaga ng bawat tao bilang nilalang; karapat-dapat sa paggalang.
- Pakikipagkapuwa – pakikitungo sa ibang tao na kinikilala silang kasinghalaga mo.
- Konsensiya – panloob na tinig na tumutulong magpasya kung tama o mali ang kilos.
- Paglabag sa katotohanan – mga gawaing tulad ng pagsisinungaling, pandaraya, at hindi pagtupad sa pangako.
- Paggalang – pagtrato sa sarili at sa iba nang may ingat, malasakit, at pagsasaalang-alang sa damdamin.
🔄 Quick Recall / Prior Knowledge
Balikan natin ang nakaraang aralin at ang mga bayani at virtues na iyong natutuhan bago pumasok sa paksang kadalisayan.
-
Banggitin ang pangalan ng isa sa mga bayaning tinalakay ninyo noong nakaraang aralin at isa sa kanyang ipinakitang virtue.
Show Answer
Halimbawa: Jose Rizal – ipinakita niya ang tapang at pagmamahal sa bayan sa pamamagitan ng pagsasabi ng katotohanan sa kanyang mga akda.
-
Sa iyong palagay, bakit mahalagang tularan ang virtues ng mga bayani sa kasalukuyang panahon?
Show Answer
Dahil ang kanilang katapatan, sakripisyo, at malasakit ay gabay para maging mabuting mamamayan at makatarungang pakikitungo sa kapuwa hanggang ngayon.
-
Magbigay ng isang pagkakataon kamakailan na pinili mong magsabi ng totoo kahit mahirap. Ano ang nangyari?
Show Answer
Ang sagot ay magmumula sa sariling karanasan. Mahalaga na mailarawan kung paano nakaapekto ang pagiging tapat sa tiwala ng iba at sa sariling konsensiya.
📖 Explore the Lesson
Basahin at pagnilayan ang bawat checkpoint. Gumamit ng kuwaderno para isulat ang iyong mga sagot bago buksan ang mga nakatagong paliwanag.
Checkpoint 1: 2 Truths and a Lie – Bakit Mahalaga ang Katotohanan?
Mini-goal: Maunawaan kung bakit masaya pero seryoso rin ang usapin ng katotohanan.
Isipin na kaklase mo ang buong seksyon. Bawat isa’y magsusulat ng dalawang katotohanan at isang kasinungalingan tungkol sa sarili o pamilya, tapos huhulaan ng iba kung alin ang hindi totoo. Nakakatuwang laro ito, pero ipinapakita rin kung gaano kadali para sa tao na magtago o baluktutin ang katotohanan—even kung biro lang.
Kapag nahulaan mo ang kasinungalingan ng kaklase, napapansin mong tinitingnan mo ang kanyang ekspresyon, paraan ng pagsasalita, at mga detalye ng kuwento. Doon mo nakikita kung minsan kung may “hindi tugma.” Ganoon din sa tunay na buhay: kapag hindi dalisay ang salita at gawa, may hindi tugma sa loob at labas ng tao.
Sa Values Ed, hindi lang natin pinag-uusapan kung alin ang “tama” o “mali” sa papel. Tinitingnan natin kung ano ang nangyayari sa relasyon kapag ang isang tao ay hindi tapat—nasisira ang tiwala, sumasakit ang loob, at nababawasan ang dignidad, parehong sa nagsinungaling at sa naloko. Sa kabaligtaran, kapag namimili tayong magsabi ng totoo, kahit nakakahiya o nakakatakot, unti-unti tayong nagiging taong mapagkakatiwalaan.
Mini-summary: Ang simpleng laro tungkol sa katotohanan at kasinungalingan ay paalala na mahalaga ang tiwala. Ang kadalisayan sa salita at gawa ay pundasyon ng mabuting pakikipagkapuwa.
-
Ano ang naramdaman mo nang may kaklase na nahirapan magsabi kung alin ang kasinungalingan?
Show Answer
Maaaring nakaramdam ka ng tuwa, kaba, o hiya para sa kaniya. Ipinapakita nito na ang katotohanan at kasinungalingan ay may emosyonal na epekto, hindi lang basta laro.
-
Sa tunay na buhay, kailan nagiging seryoso at hindi na katatawanan ang pagsisinungaling?
Show Answer
Kapag may nasasaktan, naloloko, o nawawalan ng tiwala; halimbawa, sa pera, grado, relasyon, o pangako na hindi tinupad.
-
Paano nakakaapekto ang simpleng biro o “white lie” sa tiwala kung paulit-ulit itong nangyayari?
Show Answer
Kapag paulit-ulit, kahit maliit na kasinungalingan, maaaring magdulot ito ng pagdududa at paghina ng tiwala sa taong nagsasalita.
Checkpoint 2: Dignidad ng Kapuwa – Bakit Lahat Mahalaga?
Mini-goal: Makita na ang kadalisayan sa salita at gawa ay nakaugat sa paggalang sa dignidad ng bawat tao.
Ayon sa aralin, ang bawat tao ay nilikha na may dignidad at kahalagahan. Ibig sabihin, hindi lamang “random” o basta-basta ang buhay ng tao. May likas siyang halaga kahit mahirap, may kapansanan, tahimik sa klase, o galing sa ibang rehiyon o relihiyon. Kapag kinikilala natin ang dignidad ng kapuwa, nag-iingat tayo sa anumang salita o kilos na makakasugat sa kaniya.
Kapag nanlilibak tayo, nang-iinsulto, o nang-aalipusta sa social media, hindi lang tayo nakakatawa o “trending.” Nilalapastangan din natin ang dignidad ng taong pinagtatawanan. Sa bawat biro, tsismis, o paninira, unti-unting gumagaan sa atin ang pagsisinungaling. Unti-unti ring nababasag ang relasyon sa iba at ang pagtingin sa sarili.
Sa kabilang banda, ang paggalang sa dignidad ng kapuwa ay hindi lang “hindi pagsasabi ng masasakit na salita.” Kabilang din dito ang pagiging tapat: hindi natin pinapabango ang sarili sa pamamagitan ng pagdumi sa pangalan ng iba, at hindi tayo nagbibigay ng maling impormasyon kahit mas mapapadali nito ang ating buhay. Sa ganitong paraan, ipinapakita natin na mahalaga sa atin ang kapuwa dahil kinikilala natin ang katotohanan tungkol sa kaniya.
Mini-summary: Ang kadalisayan sa salita at gawa ay paraan ng paggalang sa dignidad ng kapuwa. Kapag tapat at maingat tayo sa sinasabi at ginagawa, pinahahalagahan natin ang tunay na halaga ng bawat tao.
-
Magbigay ng isang halimbawa kung paanong ang isang biro ay maaaring makasira sa dignidad ng kapuwa.
Show Answer
Halimbawa: biro tungkol sa hitsura, pinagmulan, o kahirapan ng kaklase. Kahit sabihin mong “joke lang,” maaaring masaktan at mahiya siya.
-
Paano nakakatulong ang pag-alala na “mahalaga ang lahat” sa pagpili ng iyong salita?
Show Answer
Kung naiisip mong mahalaga ang bawat tao, mas nag-iingat ka na hindi magsinungaling, manira, o mamahiya dahil alam mong may bigat ang bawat salitang binibitawan mo.
-
Sa iyong pamilya o barkada, paano ninyo naipapakita na nirerespeto ninyo ang dignidad ng isa’t isa?
Show Answer
Maaaring sa pamamagitan ng pakikinig nang hindi nanghuhusga, paghingi ng paumanhin kapag nagkamali, o hindi paglalantad ng sikreto sa iba.
Checkpoint 3: Mula sa Puso, Papunta sa Salita at Gawa
Mini-goal: Maunawaan ang ugnayan ng iniisip at nararamdaman natin sa ating pananalita at kilos.
Sinasabi sa aralin na kung ano ang nasa puso ng tao, iyon din ang lumalabas sa bibig at nakikita sa kilos. Kapag puno ng inggit, galit, o pagmamataas ang loob, mas madali tayong magsinungaling, mandaya, mang-insulto, at sirain ang pangalan ng iba. Kapag puno naman ng pasasalamat, pag-ibig, at paggalang, mas madaling maging tapat, mahinahon, at maingat sa pananalita.
Isipin ang isang araw kung kailan sobrang bad mood ka. Mas mabilis ka bang nagtaas ng boses? Nakausap mo ba ang kaklase nang may inis? Kung hindi kontrolado ang laman ng isip at puso, madalas tayong magsabi ng mga salitang “hindi naman natin sinasadya,” pero maliwanag na galing pa rin ito sa loob natin. Kaya mahalaga ang paglinang ng malinis na isip—maging mapili sa pinapanood, pinakikinggan, at mga taong nakakaimpluwensya sa atin.
Kapag pinili mong punuin ang loob mo ng mabubuting bagay—mga kuwento ng katapatan, mabubuting kaibigan, at mga salita ng Diyos—mas malaki ang tsansang maging dalisay ang iyong pananalita at kilos. Hindi ito nangangahulugang hindi ka na magkakamali, pero mas mabilis kang makakatugon nang may katapatan kapag nagkamali ka.
Mini-summary: Ang kadalisayan sa salita at gawa ay nagsisimula sa malinis na isip at puso. Ang pinapapasok natin sa loob natin ang nagiging ugat ng ating mga salita at kilos.
-
Ano ang mga bagay na madalas mong panoorin o pakinggan? Paano kaya ito nakakaapekto sa iyong pananalita?
Show Answer
Kung madalas ay content na puno ng panlalait o pagmumura, posible ring maging normal ito sa iyong salita. Kung mabubuting kwento naman, mas nahihikayat kang magsalita nang may respeto.
-
Magbigay ng isang sitwasyon na napatunayan mong “lumabas sa bibig ang nasa puso.”
Show Answer
Halimbawa: kapag galit, nakakapagsalita ng masasakit na salita; kapag masaya at nagpapasalamat, nakakapagbigay ng papuri at pasasalamat nang kusa.
-
Ano ang isang bagay na maaari mong baguhin sa iyong “input” (pinapanood, binabasa, pinakikinggan) upang mas maging dalisay ang iyong “output” (salita at gawa)?
Show Answer
Maaaring bawasan ang toxic na pages o group chats, at dagdagan ang pagbabasa ng makabuluhang akda o pakikinig sa mga taong nag-uudyok sa kabutihan.
Checkpoint 4: Ano ang Mga Paglabag sa Pagiging Totoo?
Mini-goal: Makilala ang iba’t ibang anyo ng paglabag sa katotohanan sa salita at gawa.
Hindi lang “pagsisinungaling” sa harap ng magulang o guro ang paglabag sa katotohanan. Ayon sa aralin, kasama rin dito ang hindi pagtupad sa pangako, pandaraya (cheating), plagiarism (pagkopya sa gawa ng iba at pagpapasa bilang sariling gawa), panlilinlang sa dokumento, at iba pang kilos na may intensiyong manloko.
Halimbawa, kapag sinabi mong “Nag-aral ako kagabi” kahit saglit ka lang nagbukas ng notebook, isang uri na iyon ng pagbaluktot sa katotohanan. Kapag nagbahagi ka ng tsismis na “narinig mo lang” pero hindi sigurado kung totoo, pumapasok ka sa kasinungalingang katha. Kapag nangopya ka sa pagsusulit o proyekto, hindi lang ito “pagpasa sa subject,” kundi pagnanakaw at pagsisinungaling sa kakayahan mo.
Sa unang tingin, may mga ganitong kilos na parang maliit lang: “Isang beses lang naman,” “para hindi mapagalitan,” o “lahat naman ginagawa.” Pero bawat maliit na paglabag ay unti-unting nagpapalabo sa ating konsensiya. Kapag nasasanay na tayo, mas mahirap nang maramdaman kung mali o tama ang isang gawain. Nawawala rin ang tiwala sa atin—ng magulang, guro, at kaibigan—kapag lumabas ang katotohanan.
Mini-summary: Maraming mukha ang paglabag sa katotohanan—mula sa kasinungalingan, tsismis, pandaraya, hanggang hindi pagtupad sa pangako. Lahat ito ay nagpapahina sa katapatan at nasisira ang relasyon sa kapuwa.
-
Sa anong bahagi ng iyong buhay (bahay, paaralan, online) ka pinakatusong “matukso” na lumabag sa katotohanan?
Show Answer
Maraming kabataan ang natutuksong magsinungaling tungkol sa gawaing-bahay, sa paggamit ng gadgets, o sa akademikong gawain, lalo na kapag takot sa parusa o hiya.
-
Ano ang maaaring mangyari sa isang seksyon kung normal na lang ang pangongopya at pagsisinungaling?
Show Answer
Bababa ang tiwala, mawawala ang hustisya sa grading, at mahihirapang umunlad ang tunay na kakayahan ng klase.
-
Bakit mahalagang kilalanin muna ang iba’t ibang uri ng paglabag bago natin ayusin ang sarili?
Show Answer
Dahil hindi natin mababago ang hindi natin napapansin. Kapag malinaw kung alin ang kasinungalingan, mas madaling umiwas at magsisi kung nagkamali.
Checkpoint 5: Pagsisimula ng Personal na Pagninilay sa Katapatan
Mini-goal: Mag-umpisa ng seryosong pagninilay sa sariling pagiging tapat sa salita at gawa.
Pagkatapos mong makita ang dignidad ng kapuwa, ang ugnayan ng isip-puso-salita, at ang iba’t ibang uri ng paglabag, mahalagang tumigil sandali at tanungin ang sarili: “Nasaan na kaya ako sa pagiging tapat?” Hindi para husgahan ang sarili, kundi para makita kung saan magsisimula.
Sa iyong kuwaderno, maglista ng tatlong sitwasyon sa nakaraang buwan kung saan:
- Naging matapat ka kahit mahirap;
- Nagdalawang-isip kang magsabi ng totoo;
- Malinaw mong nakitang may paglabag sa katotohanan (sa sarili o iba).
Para sa bawat sitwasyon, sagutin: Ano ang ginawa ko? Ano ang naging epekto nito sa akin at sa iba? Kung mabibigyan ako ng pagkakataon, uulitin ko ba ang parehong desisyon o babaguhin ko ito? Sa ganitong paraan, unti-unti mong kinakausap ang sarili mong konsensiya.
Mini-summary: Ang pagninilay sa tunay na mga karanasan ng katapatan at paglabag sa katotohanan ang unang hakbang para sadyang piliin ang kadalisayan sa salita at gawa araw-araw.
-
Sa tatlong sitwasyon na nailista mo, alin ang pinaka tumatak sa iyo? Bakit?
Show Answer
Karaniwang pinakatumatak ang sitwasyon kung saan may malaking epekto sa relasyon—halimbawa, nasira o mas lalo pang tumibay ang tiwala.
-
Ano ang naramdaman mo sa tuwing naging tapat ka, at ano naman ang naramdaman mo sa tuwing lumabag ka sa katotohanan?
Show Answer
Kapag tapat, kadalasang may kapayapaan kahit may hiya o takot. Kapag nagsinungaling, maaaring makaramdam ng kaba, guilt, o pag-iwas sa taong naloko.
-
Ano ang isang maliit na hakbang na maaari mong simulan ngayong linggo upang mas mapangalagaan ang iyong kadalisayan sa salita at gawa?
Show Answer
Halimbawa: hindi manonood o sasali sa group chats na puro paninira, hindi mangongopya kahit mahirap ang test, o agad aamin kapag may nagawang mali.
💡 Example in Action
Suriin ang mga sumusunod na sitwasyon. Tukuyin kung ipinapakita ba ng tauhan ang kadalisayan sa salita at gawa, at tingnan ang paliwanag sa loob ng sagot.
-
Si Marco ay nakabasag ng baso sa kantina. Alam niyang siya ang may gawa ngunit tahimik lang siya at hinayaang ibang kaklase ang mapagbintangan.
Show Answer
Walang kadalisayan sa salita at gawa. Hindi siya umamin sa katotohanan at hinayaan pang masira ang reputasyon ng iba.
-
Si Lea ay nahuling gumagamit ng cellphone sa klase. Imbes na magsinungaling, inamin niyang hindi siya nakapigil at humingi ng paumanhin sa guro.
Show Answer
Ito ay halimbawa ng kadalisayan. Kahit mahirap umamin, pinili niyang maging tapat at panagutan ang kanyang pagkakamali.
-
May kaklase kang nagpadala sa’yo ng assignment file. Kinopya mo ito nang buo at pinasa na parang sa’yo galing, nang hindi paalam sa kaniya.
Show Answer
Hindi ito kadalisayan kundi plagiarism at pandaraya. Ninanakaw mo ang gawa ng iba at nagsisinungaling tungkol sa tunay mong kakayahan.
-
Sa group chat, kumalat ang tsismis tungkol sa isang kaklase. Si Andre ay tumangging mag-forward at sinabing hindi niya alam kung totoo ito.
Show Answer
May kadalisayan sa salita at gawa. Pinili niyang huwag magpakalat ng hindi siguradong impormasyon at igalang ang dignidad ng kaklase.
-
Nangako si Jessa sa kaibigan na sasamahan niya itong mag-review, pero nang dumating ang araw ay tinamad siya at hindi nagpaalam.
Show Answer
Paglabag ito sa pagiging totoo at sa pangako. Ang hindi pagtupad, lalo na nang walang paliwanag o paghingi ng tawad, ay sumisira sa tiwala.
📝 Try It Out
Gamit ang iyong kuwaderno, sagutin ang mga gawain. Buksan ang mga sagot pagkatapos mong mag-isip.
-
Sa isang pangungusap, ipaliwanag ang kahulugan ng “kadalisayan sa salita at gawa.”
Show Answer
Halimbawa: Ang kadalisayan sa salita at gawa ay ang pagiging tapat at malinis sa iniisip, sinasabi, at ginagawa, lalo na sa pakikitungo sa kapuwa.
-
Gumawa ng dalawang halimbawa ng pangungusap na nagpapakita ng paggalang sa dignidad ng kapuwa.
Show Answer
Halimbawa: “Salamat sa pagbabahagi mo, iingatan ko ang kuwento mo.” / “Hindi ko ipagkakalat ang problema ng kaibigan ko, kahit galit ako sa kaniya.”
-
Isulat ang isang sitwasyon sa paaralan kung saan madalas matukso ang mga mag-aaral na mandaya o magsinungaling.
Show Answer
Halimbawa: Sa panahon ng pagsusulit, sa paggawa ng proyekto, o sa paghingi ng excuse letter.
-
Ilahad kung ano ang maaaring maging epekto ng pagsisinungaling sa relasyong mag-aaral–guro.
Show Answer
Maaaring mawalan ng tiwala ang guro, mas bantayan ang mag-aaral, at mahirapang maniwala sa kanya kahit nagsasabi na siya ng totoo.
-
Magbigay ng dalawang dahilan kung bakit mahirap minsan magsabi ng totoo.
Show Answer
Halimbawa: takot sa parusa, hiya, pagnanais magustuhan ng iba, o takot sirain ang imahen sa harap ng kaibigan o pamilya.
-
Sumulat ng isang pangungusap na nagpapakita ng “white lie” at ipaliwanag kung bakit ito mapanganib kung masasanay.
Show Answer
Halimbawa: “Ok lang ako,” kahit hindi. Kapag nasanay sa white lies, bumababa ang sensitivity sa katotohanan at mas nagiging madali ang mas malalaking pagsisinungaling.
-
Isipin ang isang bayani o taong hinahangaan mo. Anong katapatan o kadalisayan ang ipinakita niya?
Show Answer
Halimbawa: Isang lider na nagsabi ng totoo sa bayan kahit alam niyang may panganib; isang magulang na hindi nagnanakaw kahit gipit.
-
Gumawa ng isang simpleng “I statement” na nagpapakita ng pangakong maging tapat sa salita at gawa ngayong linggo.
Show Answer
Halimbawa: “Pipiliin kong umamin kapag may mali akong nagawa sa bahay o sa paaralan ngayong linggo.”
-
Tukuyin kung alin sa iyong mga gawain online ang kailangang baguhin para maging mas totoo at magalang.
Show Answer
Halimbawa: hindi na makikibahagi sa paninirang komento, hindi magpo-post ng edited na kuwento para lang magmukhang mas magaling kaysa sa totoo.
-
Isulat ang isang tanong na gusto mo pang masagot tungkol sa kadalisayan sa salita at gawa.
Show Answer
Halimbawa: “Paano ako magiging tapat kung may sekreto akong hindi ko alam kung dapat sabihin?” Maaaring gamitin ito sa talakayan sa susunod na araw.
✅ Check Yourself
Sagutin ang mga sumusunod upang masuri ang iyong pag-unawa sa aralin ngayong araw.
-
Multiple choice: Ano ang pinakamainam na paglalarawan ng kadalisayan sa salita at gawa?
a) Hindi pagsasalita sa harap ng ibang tao
b) Pagiging totoo at malinis sa iniisip, sinasabi, at ginagawa
c) Pagsunod sa lahat ng gusto ng kaibigan
d) Pagtatago ng tunay na nararamdamanShow Answer
Ang tamang sagot ay b).
-
Short answer: Bakit konektado ang paggalang sa dignidad ng kapuwa sa pagiging tapat?
Show Answer
Dahil kapag tapat tayo, ipinapakita nating mahalaga ang kapuwa at hindi siya karapat-dapat lokohin, siraan, o gawing laro ang kanyang buhay.
-
Multiple choice: Alin sa mga ito ang paglabag sa katotohanan?
a) Pag-amin sa nagawang mali
b) Pagbaluktot ng kuwento para ikaw ang magmukhang tama
c) Paghingi ng tawad sa kaibigan
d) Pakikinig sa hinaing ng kaklaseShow Answer
Ang tamang sagot ay b).
-
Short answer: Magbigay ng isang dahilan kung bakit minsan natutuksong magsinungaling ang tao.
Show Answer
Halimbawa: dahil sa takot sa parusa, hiya, pag-iwas sa komprontasyon, o pagnanais na magmukhang mas magaling kaysa sa totoo.
-
Multiple choice: Ano ang posibleng epekto ng pagsusugal sa katotohanan at tiwala?
a) Lumalakas ang respeto sa iyo
b) Nagiging masaya ang lahat
c) Nawawalan ng tiwala ang mga tao sa iyo
d) Walang epektoShow Answer
Ang pinakamagandang sagot ay c): unti-unting nawawala ang tiwala.
-
Short answer: Ano ang nararamdaman ng isang taong naloko o napagsinungalingan nang paulit-ulit?
Show Answer
Maaaring makaramdam siya ng sakit, galit, hiya, at kawalan ng tiwala hindi lamang sa taong nanloko kundi minsan sa iba pang tao.
-
Multiple choice: Sa alin sa mga sumusunod makikita ang paggalang sa dignidad ng kapuwa?
a) Pagpapahiya sa social media
b) Pagpapakalat ng tsismis
c) Pakikinig sa problema ng kaibigan at hindi paglalantad nito
d) Pagbubuo ng kwentong hindi totoo tungkol sa kaklaseShow Answer
Ang tamang sagot ay c).
-
Short answer: Paano nakakatulong ang malinis na isip upang maging dalisay ang iyong salita at gawa?
Show Answer
Kapag malinis ang isip, mas madali kang mag-isip ng makatarungan, mabait, at makatotohanang salita at kilos, at mas madali mong tinatanggihan ang tukso ng kasinungalingan.
-
Multiple choice: Alin sa mga ito ang halimbawa ng plagiarism?
a) Paggawa ng sariling proyekto
b) Paghingi ng payo sa magulang tungkol sa assignment
c) Pagkopya ng sanaysay sa internet at pagpapasa bilang sarili mong gawa
d) Pagtatanong sa guro kapag may hindi naintindihanShow Answer
Ang tamang sagot ay c).
-
Short answer: Bakit hindi sapat na “hindi lang magsinungaling”? Ano pa ang dapat kasama sa kadalisayan sa salita at gawa?
Show Answer
Dapat kasama rin ang hindi paninira, hindi pagkalat ng tsismis, hindi pandaraya, at aktibong pagsasabi ng totoo nang may paggalang at malasakit.
-
Multiple choice: Alin ang pinakaangkop na reaksyon kapag hindi mo natupad ang pangako?
a) Magtago at umiwas sa taong pinangakuan
b) Magpanggap na walang nangyari
c) Aminin ang pagkukulang at humingi ng paumanhin
d) Sisihin ang ibang taoShow Answer
Ang tamang sagot ay c).
-
Short answer: Sa anong paraan mo gustong kilalanin ng iba ang iyong pagkatao pagdating sa katapatan?
Show Answer
Halimbawa: “Gusto kong makilala bilang taong nagsasabi ng totoo, hindi nang-iiwan sa pangako, at marunong umamin kapag nagkamali.”
-
Multiple choice: Alin ang pinaka-naglalarawan sa isang taong may kadalisayan sa salita at gawa?
a) Palaging nagpapakitang mabait kapag may guro pero iba sa likod
b) Nagsasabi ng totoo kahit walang nakakakita
c) Mabilis magturo ng iba kapag may problema
d) Sumusunod lang kapag may kapalitShow Answer
Ang pinakamalinaw na sagot ay b).
-
Short answer: Ano ang isang hamon na nararanasan mo sa pagpili ng katotohanan sa araw-araw?
Show Answer
Mga sagot ay mag-iiba, ngunit magandang banggitin ang sitwasyon at kung bakit ito mahirap, gaya ng takot mapagalitan o mapahiya.
-
Reflective: Sa pangkalahatan, sa scale na 1–5, gaano mo masasabing dalisay ang iyong salita at gawa sa ngayon? Ipaliwanag nang maikli.
Show Answer
Walang “tamang” numero. Mahalaga ay tapat na pagsusuri at malinaw na plano kung paanong patuloy na pahuhusayin ang sarili.
🚀 Go Further
Mga opsyonal na gawain para sa mas malalim na pag-unawa at pagsasabuhay ng kadalisayan sa salita at gawa.
-
Gumawa ng maikling komiks na nagpapakita ng isang tauhan na nahirapan pero pinili pa ring magsabi ng totoo.
Show Answer
Gabay sa guro: Hayaang pumili ang mag-aaral ng setting (paaralan, bahay, online). Tanungin kung paano nagbago ang relasyon sa pamamagitan ng katapatan.
-
Magsagawa ng tahimik na pagmumuni-muni sa loob ng 5 minuto tungkol sa mga panonood at binabasa mo. Isulat kung alin ang nakakatulong o nakakasira sa kadalisayan.
Show Answer
Gabay sa guro: Maaaring ipagawa bilang journaling. Huwag piliting ipabasa sa iba kung sensitibo ang laman.
-
Mag-interbyu ng isang nakatatanda (magulang, lolo/lola, guro) tungkol sa isang karanasan sa katapatan na hindi nila malilimutan.
Show Answer
Gabay sa guro: Paalalahanan ang mga mag-aaral tungkol sa respeto sa pribadong impormasyon. Pwedeng kwentong hindi nagbabanggit ng tunay na pangalan.
-
Bumuo ng “class pledge” tungkol sa katapatan at kadalisayan sa salita at gawa para ipaskil sa silid-aralan.
Show Answer
Gabay sa guro: Ipasama sa pledge ang pag-iwas sa tsismis, pandaraya, at paninira. Pwede itong balikan sa susunod pang mga linggo.
-
Mag-ambag ng isang maikling panalangin o inspirasyonal na mensahe tungkol sa paghingi ng lakas na maging tapat sa araw-araw.
Show Answer
Gabay sa guro: Iayon sa paniniwala ng paaralan at mag-aaral. Maaaring gawing tahimik na pagninilay o written reflection na hindi obligado ibahagi.
🔗 My Reflection
Notebook task: Sa 8–10 pangungusap, sumulat ng personal na pagninilay na sasagot sa mga tanong na ito:
- Sa anong bahagi ng iyong buhay (bahay, paaralan, online) mo pinaka-nakikita ang iyong kadalisayan sa salita at gawa?
- Saang bahagi ka naman nahihirapang maging tapat, at bakit?
- Anong isang konkretong hakbang ang kaya mong simulan ngayong linggo upang mas mapangalagaan ang dignidad ng kapuwa sa pamamagitan ng iyong salita at gawa?
Post a Comment